VATANDAŞLIK
İnsan haklarının korunmaması ile ortaya çıkan sorunlar nelerdir?
Toplumda huzur ve güven kalmaz.
Devlete güven azalır.
Güçlüler güçsüzlerin hak ve özgürlüklerini elinden alır, ezer.
Toplumdaki insanlar arasında sınıf ayrılıkları ortaya çıkar.
Olumsuz durumların ortaya çıkmaması için sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. Çocuklarımızı haklarını bilen, koruyan, bilinçli birer birey olarak yetiştirmeliyiz.
İnsan haklarını korumanın sonuçları nelerdir?
Yasadışı davranışlar azalır.
Yönetim kolaylaşır.
İnsanlara ve devlete güven artar.
Vatandaşlar daha bilinçli sorumlu ve onurlu olurlar.
Meclisler, devlet organları, sivil kuruluşlar görevlerini daha rahat yaparlar.
Yasalar işlerlik kazanır.
Vatandaşlar olağanüstü durumlarda hizmetlere gönüllü katılırlar.
İnsanlarda paylaşım artar.
Savaşlar azalır, barışçı bir ortam doğar.
Hak ve özgürlüklerin korunduğu toplumlarda bireyler mutlu, huzurlu, yaratıcı ve birbirlerinin hak ve özgürlüklerine karşı saygılı olurlar.
İnsan hakları kaç şekilde korunabilir, bunlar nelerdir?
1- İnsan haklarının ulusal düzeyde korunması
a) Anayasa ve yasalar
b) İnsan haklarının korumakla yükümlü devlet organları
c) İnsan haklarının korunmasında sivil toplum kuruluşları ve işlevleri
d) İnsan hakları dayanışma kurulları ve işlevleri
2- İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması
a) Uluslararası kuruluşlar
b) Uluslararası belgeler
c) Uluslararası gönüllü kuruluşlar
İnsan haklarının ulusal düzeyde korunması ne demektir?
a) Anayasa ve yasalar:
Anayasa; devletin şeklini kişilerin haklarını ve görevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri belirten ve en genel hukuk kurallarını içeren yazılı kanundur. Yasalar anayasaya göre düzenlenir.
Kişilerin hak ve özgürlükleri anayasada düzenlendiğine göre; bu hak ve özgürlüklerin tanımlanması, açıklanması ve korunması ile ilgili maddelerin bulunması gerekir.
İnsan hakları anayasada temel hak ve ödevler adı altında 3'e ayrılmıştır.
1 Kişi hakları ve ödevleri
2 Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler
3 Siyasal haklar ve ödevler
Anayasanın 10. maddesi; Herkes din, dil, ırk, düşünce, cinsiyet, inanç, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetmeksizin kanun önünde eşittir.
Bu maddeyle herkesin eşit haklara sahip olduğu, kimseye ayrıcalık tanınmayacağı belirtilmiştir. Kişileri suçlamaya veya cezalandırmaya bağımsız mahkemeler karar verir. Devlet organları işlerine bu ilkeye uygun hareket ederek devam etmelidirler.
Anayasanın 40. maddesi; Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Kişilerin resmi görevliler tarafından uğrayacağı zarar devlet tarafından ödenir.
İnsan haklarını korumakla yükümlü devlet organları nelerdir?
Anayasa 40. maddesiyle insan haklarını koruma görevini devlete vermiştir. Devlet organları; yasama, yürütme ve yargı organlarıdır.
* Yasama organı; insan haklarını koruyan, güvence altınına alan yasaları çıkarır, insan hakları ile ilgili sorunları tartışır. Bu görevini TBMM ile yerine getirir.
* Yürütme organı; her türlü koruyucu yönetsel önlemi alır. Gerektiğinde zor kullanarak hakları korur. Örneğin; devletin teröristlere karşı silah kullanma yetkisi vardır. Yürütme organı Türk Silahlı Kuvvetlerini kullanarak hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlar. Bunu şehirlerde polis, köylerde jandarma yerine getirir.
* Yargı organı; haksızlığa uğrayanların haklarını korur. Suçluların yasalara göre cezalandırılmasını sağlar. Yargı görevi bağımsız mahkemelere verilmiştir.
İnsan haklarının korunmasında sivil toplum kuruluşları ve işlevleri
İnsan hakları sadece devletin koruması ile yeterince korunmayabilir. Bu durumlarda devreye sivil toplum kuruluşları girer. Bu kuruluşların insan haklarını gündeme getirme, bu konuda kamuoyu oluşturma, devletin organlarına yardımcı olma gibi işlevleri vardır. Bu kuruluşların insan haklarının ihlali durumunda kısa sürede geniş toplum kesimlerine ulaşabilme gibi özellikleri vardır.
Çağdaş demokrasinin tüm kurum ve kuralları ile gerçekleştirilebilmesi için sivil toplum kuruluşların geliştirilip, güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla gönüllü üyelik esasına göre etkinlikte bulunan, demokratik toplum yasal hareketlere öncülük eden, sivil toplum kuruluşları desteklenmektedir.
Ülkemizde insan haklarının korunmasıyla ilgili dernekler, vakıflar ve sendikalar bulunmaktadır. Bunlar, Tüketici Haklarını Koruma Derneği, İnsan Hakları Koruma Vakfı, Çevre Koruma Vakfı, Sokak Çocuklarını Koruma Vakfı gibi kuruluşlardır. Ülkemizde maalesef son zamanlarda insan haklarına gereken önem ve değer verilmemekte ve bu ciddi sorunlara yol açmaktadır.
İnsan haklarının korunmaması ile ortaya çıkan sorunlar nelerdir?
Toplumda huzur ve güven kalmaz.
Devlete güven azalır.
Güçlüler güçsüzlerin hak ve özgürlüklerini elinden alır, ezer.
Toplumdaki insanlar arasında sınıf ayrılıkları ortaya çıkar.
Olumsuz durumların ortaya çıkmaması için sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. Çocuklarımızı haklarını bilen, koruyan, bilinçli birer birey olarak yetiştirmeliyiz.
İnsan haklarını korumanın sonuçları nelerdir?
Yasadışı davranışlar azalır.
Yönetim kolaylaşır.
İnsanlara ve devlete güven artar.
Vatandaşlar daha bilinçli sorumlu ve onurlu olurlar.
Meclisler, devlet organları, sivil kuruluşlar görevlerini daha rahat yaparlar.
Yasalar işlerlik kazanır.
Vatandaşlar olağanüstü durumlarda hizmetlere gönüllü katılırlar.
İnsanlarda paylaşım artar.
Savaşlar azalır, barışçı bir ortam doğar.
Hak ve özgürlüklerin korunduğu toplumlarda bireyler mutlu, huzurlu, yaratıcı ve birbirlerinin hak ve özgürlüklerine karşı saygılı olurlar.
İnsan hakları kaç şekilde korunabilir, bunlar nelerdir?
1- İnsan haklarının ulusal düzeyde korunması
a) Anayasa ve yasalar
b) İnsan haklarının korumakla yükümlü devlet organları
c) İnsan haklarının korunmasında sivil toplum kuruluşları ve işlevleri
d) İnsan hakları dayanışma kurulları ve işlevleri
2- İnsan haklarının uluslararası düzeyde korunması
a) Uluslararası kuruluşlar
b) Uluslararası belgeler
c) Uluslararası gönüllü kuruluşlar
İnsan haklarının ulusal düzeyde korunması ne demektir?
a) Anayasa ve yasalar:
Anayasa; devletin şeklini kişilerin haklarını ve görevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri belirten ve en genel hukuk kurallarını içeren yazılı kanundur. Yasalar anayasaya göre düzenlenir.
Kişilerin hak ve özgürlükleri anayasada düzenlendiğine göre; bu hak ve özgürlüklerin tanımlanması, açıklanması ve korunması ile ilgili maddelerin bulunması gerekir.
İnsan hakları anayasada temel hak ve ödevler adı altında 3'e ayrılmıştır.
1 Kişi hakları ve ödevleri
2 Sosyal ve ekonomik haklar ve ödevler
3 Siyasal haklar ve ödevler
Anayasanın 10. maddesi; Herkes din, dil, ırk, düşünce, cinsiyet, inanç, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetmeksizin kanun önünde eşittir.
Bu maddeyle herkesin eşit haklara sahip olduğu, kimseye ayrıcalık tanınmayacağı belirtilmiştir. Kişileri suçlamaya veya cezalandırmaya bağımsız mahkemeler karar verir. Devlet organları işlerine bu ilkeye uygun hareket ederek devam etmelidirler.
Anayasanın 40. maddesi; Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Kişilerin resmi görevliler tarafından uğrayacağı zarar devlet tarafından ödenir.
İnsan haklarını korumakla yükümlü devlet organları nelerdir?
Anayasa 40. maddesiyle insan haklarını koruma görevini devlete vermiştir. Devlet organları; yasama, yürütme ve yargı organlarıdır.
* Yasama organı; insan haklarını koruyan, güvence altınına alan yasaları çıkarır, insan hakları ile ilgili sorunları tartışır. Bu görevini TBMM ile yerine getirir.
* Yürütme organı; her türlü koruyucu yönetsel önlemi alır. Gerektiğinde zor kullanarak hakları korur. Örneğin; devletin teröristlere karşı silah kullanma yetkisi vardır. Yürütme organı Türk Silahlı Kuvvetlerini kullanarak hak ve özgürlüklerin korunmasını sağlar. Bunu şehirlerde polis, köylerde jandarma yerine getirir.
* Yargı organı; haksızlığa uğrayanların haklarını korur. Suçluların yasalara göre cezalandırılmasını sağlar. Yargı görevi bağımsız mahkemelere verilmiştir.
İnsan haklarının korunmasında sivil toplum kuruluşları ve işlevleri
İnsan hakları sadece devletin koruması ile yeterince korunmayabilir. Bu durumlarda devreye sivil toplum kuruluşları girer. Bu kuruluşların insan haklarını gündeme getirme, bu konuda kamuoyu oluşturma, devletin organlarına yardımcı olma gibi işlevleri vardır. Bu kuruluşların insan haklarının ihlali durumunda kısa sürede geniş toplum kesimlerine ulaşabilme gibi özellikleri vardır.
Çağdaş demokrasinin tüm kurum ve kuralları ile gerçekleştirilebilmesi için sivil toplum kuruluşların geliştirilip, güçlendirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla gönüllü üyelik esasına göre etkinlikte bulunan, demokratik toplum yasal hareketlere öncülük eden, sivil toplum kuruluşları desteklenmektedir.
Ülkemizde insan haklarının korunmasıyla ilgili dernekler, vakıflar ve sendikalar bulunmaktadır. Bunlar, Tüketici Haklarını Koruma Derneği, İnsan Hakları Koruma Vakfı, Çevre Koruma Vakfı, Sokak Çocuklarını Koruma Vakfı gibi kuruluşlardır. Ülkemizde maalesef son zamanlarda insan haklarına gereken önem ve değer verilmemekte ve bu ciddi sorunlara yol açmaktadır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder